Poziom wiedzy i świadomości stosowania przemocy wobec seniorów jest najniższy w całej populacji właśnie wśród osób starszych. To one same często usprawiedliwiają i akceptują zachowania przemocowe. Wraz z wiekiem ta akceptacja silnie wzrasta, czasami w związku z postępującym poczuciem bezsilności u seniora często wynikającym z uzależnienia od innych lub potrzeby zachowania dyskrecji (Kampanie społeczne, źródło: https://projektstarsi.pl/kampanie-spoleczne/)
Jak zatem rozpoznać zachowania przemocowe? Gdzie szukać pomocy i wsparcia? O tym przeczytacie szanowni Seniorzy w poniższym artykule.
Przemoc domowa to jednorazowe albo powtarzające się działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia, naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym, psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę, ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej, a także istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzmacniające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej).
Rodzaje przemocy: fizyczna, psychiczna, ekonomiczna, seksualna, zaniedbanie, a także cyberprzemoc.
Zachowania przemocowe wobec osób starszych:
Przemoc fizyczna: bicie, popychanie, szarpanie, policzkowanie, duszenie, wykręcanie rąk, karmienie z użyciem siły lub pozbawianie jedzenia, stosowanie środków uspokajających, przedawkowanie leków, ograniczanie dostępu do łazienki lub innych pomieszczeń wspólnych, zamykanie samotnie w domu lub w jednym pomieszczeniu, nieodpowiednia temperatura w pomieszczeniu, pozbawianie spokoju, snu.
Przemoc psychiczna: krzyki, przeklinanie, obelgi i groźby, ciągła krytyka, szykanowanie z powodu wieku, niepełnosprawności, upokarzanie, zastraszanie, szantażowanie, wyśmiewanie, domaganie się posłuszeństwa, ograniczenie lub pozbawienie jedzenia, ograniczanie kontaktu lub izolowanie od innych członków rodziny czy przyjaciół, znajomych (zakazy wychodzenia z domu, przyjmowania gości, korzystania z telefonu), odebranie prawa do podejmowania własnych decyzji czy posiadania własnych tajemnic, grożenie porzuceniem lub umieszczeniem w domu pomocy społecznej, wykorzystywanie do wykonywania prac ponad siły (codzienna opieka nad wnukami, prowadzenie gospodarstwa domowego, prace polowe) pod groźbą odrzucenia i samotności.
Przemoc ekonomiczna: odbieranie renty lub emerytury, kontrolowanie i wydzielanie pieniędzy, pozbawianie karty płatniczej, zmuszanie do podpisywania zobowiązań finansowych, do zmiany testamentu, do przepisywania (darowizn) nieruchomości, dóbr, pieniędzy, fałszerstwo, nadmierne obciążanie kosztami, zabieranie przedmiotów.
Przemoc seksualna: gwałt, molestowanie, obnażanie się, zmuszanie do nieakceptowanych form współżycia, do oglądania treści pornograficznych, niechciane żarty o podtekście seksualnym (Przemoc w rodzinie wobec osób starszych i niepełnosprawnych).
Co świadczy o przemocy wobec osoby starszej?
Najłatwiej jest zauważyć przemoc fizyczną – siniaki i rany występujące w miejscach, które nie mogą być skutkiem upadków (m.in. szyja, ramiona). O przemocy wobec Seniora może również świadczyć: obniżony nastrój, reagowanie agresją przy próbie dotyku, brak chęci rozmawiania o swojej sytuacji rodzinnej, odwodnienie lub niedożywienie, zaniedbanie w zakresie higieny, niechęć do wracania do miejsca, gdzie jest stosowana przemoc, ignorowanie lub nieleczenie problemów zdrowotnych, odcięcie od kontaktów z innymi ludźmi, brak apetytu, łaknienia, odmawianie przyjmowania leków.
Gdzie szukać pomocy i wsparcia?
Jeżeli doświadczasz przemocy lub jesteś świadkiem przemocy wobec drugiego człowieka, nie zwlekaj – reaguj!
Numery alarmowe:
997 – Policja
112 – numer alarmowy, bezpłatny i dostępny na terenie całej Unii Europejskiej zarówno z telefonów stacjonarnych, jak i komórkowych.
Wsparcie można uzyskać również w następujących instytucjach:
Ośrodek Pomocy Społecznej w Lubniu
32-433 Lubień 50
tel: 18-26 821 23,
kom: 515-758-785
email: ops@lubien.pl
Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej
32-433 Lubień 50
tel: 18-2682123,
kom: 515-758-785
Komenda Powiatowa Policji w Myślenicach (czynne całą dobę)
ul. Jagiellońska 1
32-400 Myślenice
tel: 47 832 92 00
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie/Ośrodek Interwencji Kryzysowej
ul. Kazimierza Wielkiego 5
32-400 Myślenice
Tel.: +48 510 132 396
+48 506 318 838
+48 514 096 584
+12 271 04 29
Ogólnopolski telefon dla osób doznających przemocy
„Niebieska Linia” 800-12-00-02
Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Krakowie
ul. Radziwiłłowska 8b
31-026 Kraków
Całodobowy numer: 12 421 92 82
Krakowski Telefon Zaufania przy OIK
czynny w godz. od 16 – 21 tel. 12 413 71 33
Walka z przemocą zaczyna się od świadomości problemu. Bądźmy więc świadomi!