Zjawisko przemocy w rodzinie jest bardzo dużym problemem społecznym, a przemoc narusza podstawowe prawa człowieka, w tym prawo do życia i zdrowia oraz poszanowania godności osobistej (ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu w rodzinie).
Wyżej cytowana ustawa określa zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zasady postępowania wobec osób dotkniętych przemocą w rodzinie, ale także i zasady postępowania wobec osób stosujących przemoc.
A zatem obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w rodzinie z problemem alkoholowym spoczywa także na gminie.
Czym jest przemoc w rodzinie, jak możemy ją rozpoznać, a przede wszystkim jak możemy prawidłowo reagować na ten problem?
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu w rodzinie definiuje przemoc jako jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wspólnie zamieszkujących lub gospodarujących, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.
Przemoc w rodzinie przyjmuje różne rodzaje i formy. Powoduje tragiczne skutki u osób, które jej doświadczają, ale też wywiera wpływ na tych, którzy są świadkami zachowań przemocowych.
Rodzaje przemocy:
- fizyczna – formy: popychanie, uderzanie, wykręcanie rąk, duszenie, kopanie, spoliczkowanie, skutki: urazy, rany, złamania, siniaki, poparzenia, zespół stresu pourazowego, życie w chronicznym stresie, lęki, bezsenność, napady paniki.
- psychiczna – formy: izolacja, wyzwiska, ośmieszanie, groźby, kontrolowanie, ograniczanie kontaktów, krytykowanie, poniżanie, demoralizacja, ciągłe niepokojenie, skutki: zniszczenie poczucia mocy sprawczej osoby doznającej przemocy, zniszczenie poczucia wartości i godności, osłabienie psychiczne i fizyczne, odizolowanie od zewnętrznych źródeł wsparcia, ciągły stres, zaburzenia snu.
- seksualna – formy: zmuszanie do obcowania płciowego i innych czynności seksualnych, sadyzm w pożyciu, wyśmiewanie wyglądu, ciała i krytyka zachowań seksualnych, skutki: obrażenia fizyczne, ból, cierpienie, obniżone poczucie własnej wartości, utrata poczucia atrakcyjności i godności, zaburzenia seksualne, lęk, strach, uogólniona niechęć i obawa do przedstawicieli płci sprawcy przemocy.
- ekonomiczna – formy: zabieranie pieniędzy, nie łożenie na utrzymanie, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej, niezaspokajanie potrzeb rodziny, zaciąganie długów i pożyczek bez zgody współmałżonka.
- zaniedbanie – formy: nieadekwatna higiena, brak opieki medycznej, nie dawanie środków na utrzymanie, pozbawianie jedzenia, ubrania, schronienia, brak pomocy w chorobie, nie udzielenie pomocy, uniemożliwianie dostępu do mieszkania, kuchni, łazienki, łóżka.
Przemoc w rodzinie charakteryzuje się pewnymi cyklami, na które składają się trzy fazy: faza narastania napięcia (pojawia się coraz więcej sytuacji konfliktowych oraz wyczuwalny jest wzrost napięcia w związku), faza ostrej przemocy (napięcie, które narastało w partnerze znajduje upust i dochodzi do eksplozji zachowań agresywnych), faza miodowego miesiąca (sprawca po wyładowaniu swoich emocji wie, że przekroczył pewne granice i zmienia się w zupełnie inną osobę, osoba stosująca przemoc okazuje skruchę, miłość i ciepło). Niestety faza miodowego miesiąca mija i znowu pojawia się faza narastania napięcia.
Cykle przemocy domowej:
Jednym z podstawowych działań podejmowanych w obszarze przemocy domowej powinno być szybkie reagowanie na to zjawisko w celu przerwania zachowań przemocowych oraz szybka i skuteczna pomoc osobom doświadczającym przemocy.
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie stanowi, że gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym.
W Gminie Lubień Zarządzeniem Nr 207/2016 z dnia 20 grudnia 2016 r. Wójt powołał Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Zespół działa przy Ośrodku Pomocy Społecznej w Lubniu, a do jego zadań należy m.in.
- diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie,
- podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku,
- inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą,
- rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielania pomocy w środowisku lokalnym,
- inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie.
W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubniu, Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Lubniu, Komendy Powiatowej Policji w Myślenicach, placówki oświatowej z terenu Gminy Lubień, placówki służby zdrowia z terenu Gminy Lubień oraz kurator sądowy.
Przemoc w rodzinie w większości przypadków nie jest zgłaszana, a skutki jej doznawania mogą być tragiczne. Ponadto należy pamiętać, że przemoc jest przestępstwem, o czym stanowi art. 207 kodeksu karnego:
§ 1 – Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2 – Jeżeli czyn określony w § 1 połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3 – Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Różnego rodzaju kampanie, spoty reklamowe, programy telewizyjne nakłaniają do reagowania na przemoc i pomagania osobom, które jej doznają.
Dlatego też, jeżeli jesteś osobą, która doznaje przemocy ze strony bliskiej osoby lub gdy jesteś świadkiem przemocy nie bój się REAGOWAĆ.
Skontaktuj się z:
Zespołem Interdyscyplinarnym przy Ośrodku Pomocy Społecznej w Lubniu: (tel. 18-2682123, kom. 515-758-785, poniedziałek: w godz. 8.00 – 16.00, wtorek – piątek: w godz. 7.45 – 15.45, e-mail: ops@lubien.pl, http://bip.malopolska.pl/opslubien/.
Wsparcie można uzyskać również dzwoniąc na:
- Linię Pomocy Pokrzywdzonym: +48 222 309 900
- Niebieską Linię: 800 12 00 02
Na terenie Gminy Lubień można dodatkowo uzyskać wsparcie w ramach świadczonego poradnictwa psychologicznego i prawnego, które świadczone jest w Punktach Informacji i Wsparcia w Lubniu i w Skomielnej Białej. W Punkcie w Lubniu psycholog przyjmuje w każdy wtorek miesiąca w godz. od 13:00 do 16:00, a radca prawny w każdą trzecią środę miesiąca od godz. 16:20 do 18:20, natomiast w Punkcie w Skomielnej Białej psycholog przyjmuje w każdy pierwszy i trzeci wtorek miesiąca od godz. 16:30 do 18:30, a radca prawny w każdą pierwszą środę miesiąca od godz. 16:30 do 18.30.
